Ym Mawrth  2007 gwnaethpwyd arolwg gan Gareth a Rebecca Pritchard ar ran Menter Môn a Phrosiect Dyfrgwn Ynys Môn

Edrychwyd am faw cŵn dwr ym mhob man tebygol (megis creigiau amlwg) ar hyd terfynau'r afonydd, ac arwyddion o weithgarwch megis olion traed a gwaliau (potensial).

Beth y darganfuwyd-

Afon Wygyr:

•         Nifer Y safleoedd baw cŵn dŵr a ddarganfuwyd:   22

•          Nifer o faw cŵn dŵr a ddarganfuwyd:  48

“Mae'n weddol debygol fod  presenoldeb dyn ac efallai cŵn yn cyfyngu'r  nifer o arwyddion a adewir gan y dyfrgwn yn y rhannau isel o'r afon ble mae'n llifo i'r môr , ond does dim amheuaeth fod y dyfrgwn yn defnyddio hŷd yr afon i gyd fel llwybr i gyrraedd y môr ar gyfer ymborthi... gwelwyd olion traed ar hyd y rhan yma.”

 

“Mae'r cynefin ar hyd y rhan yma yn ardderchog ar gyfer dyfrgwn: mae'n goediog ar hyd y rhan helaeth o'r afon ac yn lle distaw. Mae'n debygol iawn fod y dyfrgwn yn defnyddio'r ardal yma i lechu ac ,efallai, fel gwal."

 

Mae dyfrgwn yn bresennol ar hyd yr Afon Wygyr a'r Afon Meddanen.”

“Mae'n debyg fod y dyfrgwn yn bwydo ar rywogaeth o bysgod afon a hefyd yn ymborthi yn y môr ar hyd y glannau yng Nghemaes"

 

 

 

·         Gwnaethpwyd arolwg yn 2008 gan aelodau o Grŵp Ystlumod Gwynedd oedd o fewn y coetiroedd sy'n terfynu’r afonydd 

•         Adnabuwyd 7 rhywogaeth o ystlumod

•         Defnyddiai'r ystlumod gyrion y coetiroedd a rhodfa'r afon fel llwybr hedfan i ymborthi a theithio o le i le  

•         Mae 17 rhywogaeth o ystlumod ym Mhrydain

•         Gwarchodir ystlumod trwy gyfraith oherwydd bod y niferoedd wedi gostwng yn echrydus yn y blynyddoedd diweddar

•         Dim ond 10 allan o 17 o'r rhywogaeth a welir ym Môn.

 

    (Pipistrellus pipistrellus)             (Pipistrellus pygmaeus)                (Plecotus au ritus)                  (Myotis mystacinus)

Ystlym Brandt

Ystlym Noctule

Ystlym Daubenton  

Prosiect Llygod Dŵr Môn

•

•Mae Môn yn cael ei chydnabod fel ardal cadwraeth bwysig y llygoden ddŵr trwy Brydain gyfan. 

•Sefydlwyd y Prosiect Llygod Dŵr yn 2001

•Mae Llygod Dŵr wedi'u cynnwys yng Nghynllun Gweithredu Bioamrywiaeth Ynys Môn.

 

    Geudy y llygoden ddŵr

 

Canlyniad yr arolwg

•Darganfuwyd llygod dŵr ar hyd y Wygyr ym mha le bynnag yr oedd cynefin addas.

*******************************************************

yn ôl i frig y dudalen